Waarom een volle stalling half leeg kan lijken
Een veelgehoorde klacht is dat een stalling vol staat terwijl er nog plaatsen vrij zijn. Meestal ligt dat niet aan de gebruikers maar aan de maatvoering. Staan de plaatsen te dicht op elkaar, dan raken sturen en tassen elkaar en blijft er telkens een plek onbenut tussen twee fietsen in.
Het gevolg is dat de feitelijke capaciteit lager ligt dan de capaciteit op papier, en dat er fietsen buiten de voorziening komen te staan. Een paar centimeter extra tussenruimte levert in de praktijk meer bruikbare plaatsen op dan een extra rij.
De maten die er werkelijk toe doen
Voor een enkelzijdige opstelling wordt doorgaans gerekend met ongeveer 75 centimeter hart op hart bij gelijke hoogte, en met 37,5 centimeter bij een hoog-laagopstelling waarbij het stuur van de buurfiets net onder of boven het uwe valt. De vaklengte bedraagt ongeveer 1,8 meter, want een fiets is langer dan mensen denken.
Daarnaast is de ruimte om te manoeuvreren bepalend. Achter de vakken hoort minimaal 1,7 meter vrij te blijven om een fiets in en uit te rijden, en bij een dubbelzijdige opstelling loopt dat verder op. Wordt daarop bezuinigd, dan gaan mensen de voorziening mijden.
Houd er bovendien rekening mee dat het fietsenbestand verandert. Bakfietsen, fietsen met een krat voorop en elektrische fietsen met een accu op de drager zijn breder en zwaarder dan de fiets waarop de standaardmaten ooit zijn gebaseerd. Een deel van de vakken ruimer uitvoeren, vangt dat op.
Aanbindmogelijkheid is geen extra
Een voorziening waar alleen het voorwiel in past, houdt de fiets rechtop maar biedt geen mogelijkheid het frame vast te zetten. Voor een dure fiets is dat reden om er niet in te gaan staan, met een fiets tegen de gevel als gevolg.
Fietsnietjes hebben dat probleem niet, omdat frame en wiel allebei aan de beugel gaan. Voor bezoekersplekken in een centrum, bij een sportpark of bij een gemeentehuis is dat vrijwel altijd het passende type, ook al oogt het minder ordelijk dan een rij vakken.
Plaatsing ten opzichte van gevel en looproute
Een beugel te dicht op de gevel maakt een van de twee zijden onbruikbaar en beschadigt bovendien het metselwerk. Reken op ongeveer een halve meter vrije ruimte tussen de beugel en de muur, en zet de rij evenwijdig aan de looprichting in plaats van er dwars op.
Houd daarnaast de loopstrook op het trottoir vrij. Een geparkeerde fiets steekt altijd verder uit dan de voorziening zelf, en die overmaat gaat ten koste van de doorgang voor rolstoelen en kinderwagens. Neem die uitsteek mee in de tekening en niet pas bij de oplevering.
Kijk tot slot naar de ondergrond. Een beugel in halfverharding zakt scheef zodra er jarenlang aan getrokken wordt, en een fundering in los zand komt bij vorst omhoog. Een verankering in beton onder de klinkers is de uitvoering die dat voorkomt.
Tellen voordat er besteld wordt
Meet op twee momenten hoeveel fietsen er werkelijk staan, bijvoorbeeld op een doordeweekse ochtend en op een zaterdagmiddag. Reken vervolgens met de hoogste telling plus een marge, want een voorziening die bij oplevering al vol is, gaat zijn functie niet vervullen.
Kies daarna het type dat bij de gebruiksduur past: aanbindbaar voor kort bezoek en overdekt voor langparkeren. Voor de beschikbare uitvoeringen en de bijbehorende maatvoering, bekijk de website van Erdi en leg de gekozen maten vast in het bestek.
Evalueer een jaar na plaatsing. Staan er nog steeds fietsen buiten de voorziening, dan klopt er iets niet aan het aantal, de plek of het gekozen type. Op dat moment is het met een kleine aanpassing te verhelpen, terwijl het zonder evaluatie een blijvend beeld wordt waar iedereen aan went.
